Sunday, 23 July 2023

औद्योगिक कचराः भाग चार (औद्योगिक प्रक्रिया व त्यातून निर्माण होणारा कचरा)



मागील भागात आपण १० औद्यौगिक प्रक्रिया व त्यातील कचर्‍याचे प्रकार पाहिले. या भागात आणखी प्रकारांची ओळख करून घेऊ. 

११. अॅल्युमिनिअमचे प्राथमिक व दुय्यम उत्पादन
११.१ वायुप्रक्रियेतील गाळ 
११.२ कॅथोडमधील कचरा
११.३ डांबर असलेला कचरा
११.४ फ्लू गॅसची भुकटी व इतर 
१२.१ अॅसिड्स व अल्कलीचा कचरा
१२.२ वाया गेलेले अॅसिड्स व अल्कली
१२.३ सल्फाईड, सायनाईड, व विषारी गाळसाळ
१२.४ आॅरगॅनिक द्राव 
१२.५ फाॅस्फेट असणारा गाळ
१२.६ रंग लावण्याच्या प्रक्रियेतील गाळ 
१२.७ तांबेयुक्त गाळ
१२.८ प्लेटींग करण्याच्या प्रक्रियेतील गाळ

१३. स्टील व लोखंड उत्पादन 
१३.१ वाया गेलेले भिजवून ठेवण्याचे द्रव 
१३.२ अॅसिड असलेला गाळ 
१३.३ बेंझोईक अॅसिड असणारा गाळ
१३.४ टाक्यांमधील डांबरयुक्त गाळ
१३.५ डांबर साठवण टाकीतील गाळ
१३.६ भाजण्याच्या प्रक्रियेतील गाळ

१४. लोखंडाचे मजबूतीकरण 
१४.१ सायनाईड, नायट्रेट व नायट्राईट असलेला गाळ 
१४.२ वाया गेलेले मजबूतीकरण करण्यासाठी वापरलेले द्रव 

१५. अॅसबेस्टाॅस प्रक्रिया. 
१५.१ अॅसबेस्टाॅस कचरा व धूळ 
१५.२ फेकलेले अॅसबेस्टाॅस
१५.३ वायुप्रक्रियेतून तयार झालेली धूळ.

१६. धुण्याचा सोडा निर्मिति प्रक्रिया.
१६.१ पारा असलेला गाळ
१६.२ गाळप केल्यावर शिल्लकचा कचरा
१६.३ ब्राईन स्लज

१७. क्षारयुक्त अॅसिड निर्मिती
१७.१ धूळ, प्रक्रियेतून तयार होणारा गाळ
१७.२ वाया गेलेले अभिक्रियेतील उत्प्रेरक

१८. नत्रयुक्त व इतर खतनिर्मिती
१८.१ वाया गेलेले उत्प्रेरक
१८.२ कार्बनचा कचरा
१८.३ अर्सेनिकयुक्त कचरा
१८.४ कूलींग टाॅवरमधील क्रोमिअमयुक्त कचरा

१९. फिनोल निर्मिती
१९.१ फिनोलयुक्त कचरा
१९.२ वाया गेलेले उत्प्रेरक

२०. विद्रावक (solvent) निर्मिती व उद्योगातील वापर
२०.१ वाया गेलेले विद्रावक (aromatic, aliphatic & napthenic 
२०.२ वाया गेलेले विद्रावक
२०.३ गाळप करून राहिलेला कचरा
२०.४ प्रक्रियेतील कचरा

२१. रंग, शाई व संबंधित पदार्थनिर्मिती
२१.१ प्रक्रियेतील कचरा, 
२१.२ वाया गेलेले विद्रावक.

२२. प्लास्टीक निर्मिती
२२.१ वाया गेलेला विद्रावक
२२.२ प्रक्रियेतील कचरा

२३. गोंद, सिमेंट, रेझीन व अधेझिव निर्मिती
२३.१ कचरा (वनस्पतीज व प्राणिज कचरा वगळतां) 
२३.२ वाया गेलेले विद्रावक. 

२४. कॅनव्हास व कापड निर्मिती
२४.१ रसायनांचा कचरा

२५. लाकूड सुरक्षित ठेवणार्‍या पदार्थांची निर्मिती
२५.१ रसायनांचा गाळ
२५.२ अल्कलीयुक्त कचरा

(क्रमशः) 

No comments:

Post a Comment

घनकचरा नियोजनाची फ्रेंचकथा!

फ्रान्स हा ६ कोटी लोकसंख्येचा बारिकसा देश.  २०१६ मधे साधारण ४.६टन कचरा प्रत्येक नागरिकामागे हा देश तयार करत होता. यातला ८०,००० टन कचरा तिथल्...